Przejdź do treści
Składniki

Niacynamid na co pomaga: właściwości i zastosowanie w pielęgnacji

W skrócie

Niacynamid to forma witaminy B3, którą producenci często dodają do kosmetyków. Sprawdź, jak działa w formule i na co zwrócić uwagę, czytając etykietę.

Opublikowano
Aktualizacja
Czytanie
9 min
Ryc. 1. Niacynamid na co pomaga: właściwości i zastosowanie w pielęgnacji

Czym jest niacynamid i dlaczego pojawia się w tak wielu kosmetykach?

Niacynamid to jedna z form witaminy B3, nazywanej też witaminą PP. W kosmetykach występuje jako składnik rozpuszczalny w wodzie, który łatwo przenika przez barierę skórną, a przy tym jest odporny na kwasy, zasady, światło słoneczne, wysoką temperaturę i tlen. Ta odporność ma praktyczne znaczenie: formuła z niacynamidem nie traci go tak łatwo podczas przechowywania i codziennego stosowania, dlatego producenci chętnie włączają go do serum, kremów i emulsji.

W badaniach dermatologicznych niacynamid pojawia się od lat 70. XX wieku i dziś uchodzi za jedną z lepiej przebadanych substancji czynnych w pielęgnacji. Jego rola w formule bywa różna.

Wspiera produkcję ceramidów, czyli tłuszczów obecnych w naskórku, dzięki czemu skóra lepiej zatrzymuje wilgoć i jest mniej podatna na przesuszenie. Reguluje też wydzielanie sebum, wzmacnia barierę hydrolipidową i ogranicza odkładanie się pigmentu, bo hamuje transport melaniny z melanocytów do komórek naskórka. Do tego działa przeciwutleniająco, czyli pomaga neutralizować wolne rodniki.

To właśnie ta wielokierunkowość tłumaczy, dlaczego niacynamid trafia i do kosmetyków do cery tłustej, i do produktów dla skóry wrażliwej. Jest zwykle dobrze tolerowany, a w wielu formułach występuje w stężeniach od 2 do 10 procent. Jeśli sięgasz po niego pierwszy raz, sprawdź na etykiecie, jaka jest jego pozycja na liście składników, i wybierz produkt o niższym stężeniu. Zacznij od stosowania kilka razy w tygodniu i obserwuj, jak skóra reaguje.

Jak niacynamid działa na skórę twarzy?

Niacynamid to inna nazwa witaminy B3, nazywanej też witaminą PP, czyli przeciwpelagrowej. Brzmi poważnie, ale w kosmetykach oznacza jeden z lepiej przebadanych składników aktywnych. Pojawia się w badaniach dermatologicznych od lat 70. XX wieku, a dziś jest jedną z lepiej poznanych substancji w pielęgnacji skóry. W formułach występuje jako pochodna witaminy B3, rozpuszczalna w wodzie i łatwo przenikająca przez barierę skórną, czyli warstwę, która oddziela naskórek od głębszych tkanek.

W cerze tłustej i mieszanej reguluje pracę gruczołów łojowych, czyli struktur odpowiadających za produkcję sebum. Z badania opublikowanego przez Journal of Investigative Dermatology wynika, że ogranicza nadprodukcję łoju średnio o 28%. Efektem bywa mniejsze świecenie się skóry i rzadsze powstawanie niedoskonałości. Niacynamid działa też przeciwzapalnie i hamuje namnażanie bakterii Propionibacterium acnes, dlatego często trafia do kosmetyków dla cery trądzikowej.

Drugi kierunek to przebarwienia. Niacynamid hamuje transport melaniny, czyli barwnika, z komórek, które go wytwarzają, do komórek naskórka. Pigment zwykle przestaje się odkładać, a zmiany pigmentacyjne bledną.

Składnik wspiera też produkcję ceramidów, czyli tłuszczów obecnych w naskórku. Skóra lepiej zatrzymuje wilgoć i jest mniej podatna na przesuszenie. Do tego dochodzi działanie przeciwutleniające: niacynamid pomaga zwalczać wolne rodniki, które odpowiadają za stres oksydacyjny i przyspieszają starzenie skóry.

Zacznij od stężenia 2-5%, jeśli wcześniej nie używałaś tego składnika. Producent zaleca nakładanie kilka razy w tygodniu i obserwację skóry.

Niacynamid możesz stosować rano i wieczorem, także pod kremem z filtrem. Bardzo wysokie stężenia mogą u części osób wywołać przejściowe zaczerwienienie lub uczucie ciepła. Przy uporczywych objawach skórnych skonsultuj się z dermatologiem.

Czy niacynamid pomaga na przebarwienia i niedoskonałości?

Niacynamid, czyli witamina B3, to forma amidowa tej witaminy, nazywana też nikotynamidem lub witaminą PP. Łatwo przenika przez barierę skórną, dlatego trafia do wielu kosmetyków i dobrze toleruje go także skóra wrażliwa. Rozpuszcza się w wodzie i jest odporny na światło, wysoką temperaturę oraz tlen, więc nie rozpada się w formule.

Przebarwienia blokuje na etapie transportu pigmentu. Hamuje wędrówkę melaniny z komórek barwnikowych do naskórka, dzięki czemu pigment zwykle przestaje się odkładać w keratynocytach, czyli komórkach budujących naskórek. Skutek bywa taki, że nowych zmian jest mniej, a istniejące bledną.

Na niedoskonałości działa w trzech miejscach. Łagodzi stany zapalne, zmniejsza produkcję łoju i hamuje namnażanie bakterii Propionibacterium acnes. Do tego wspiera produkcję ceramidów, czyli tłuszczów naskórka, więc skóra lepiej zatrzymuje wilgoć.

Przy cerze tłustej i mieszanej ogranicza nadprodukcję sebum, co zwykle przekłada się na mniejsze świecenie i rzadsze niedoskonałości. Z czasem może zmniejszać widoczność porów, a jako przeciwutleniacz pomaga neutralizować wolne rodniki. Według Journal of Investigative Dermatology niacynamid zmniejsza nadprodukcję sebum średnio o 28%.

Zacznij od stężenia 2-5%, bo optymalne mieści się w tym przedziale, a na początek zwykle nie potrzeba więcej. Produkt stosuj kilka razy w tygodniu i obserwuj skórę. Pierwsze rezultaty bywają widoczne po 2-4 tygodniach, pełne efekty, zwłaszcza przy przebarwieniach, po 8-12 tygodniach.

Bardzo wysokie stężenia mogą u części osób wywołać przejściowe zaczerwienienie lub uczucie ciepła. Niacynamid możesz stosować rano i wieczorem, a pod kremem z filtrem sprawdza się w porannej rutynie. Jeśli zmiany są uporczywe, skonsultuj się z lekarzem.

Jak wybrać stężenie niacynamidu i jak zacząć go stosować?

Niacynamid, czyli witamina B3, występuje w kosmetykach najczęściej w stężeniach od 2% do 10%. Jeśli dopiero zaczynasz z tym składnikiem, sięgnij po produkty z dolnej części tego zakresu, czyli 2-5%. Takie stężenie jest zwykle opisywane jako optymalne i wystarczające, żeby sprawdzić, jak Twoja skóra na nie reaguje.

Wyższe koncentracje nie oznaczają automatycznie lepszego efektu: bardzo wysokie stężenia niacynamidu mogą u niektórych osób powodować przejściowe zaczerwienienie lub uczucie ciepła. Dotyczy to szczególnie cery wrażliwej i skłonnej do naczynek.

Zanim włączysz serum z niacynamidem albo krem z niacynamidem na stałe, przejdź przez kilka kroków. Taka kolejność pozwala wyłapać reakcję skóry, zanim zdążysz przypisać ją niewłaściwemu produktowi.

  1. Wybierz produkt z niskim stężeniem, w okolicach 3-5%, i sprawdź na etykiecie, gdzie w składzie stoi niacynamid.
  2. Stosuj go kilka razy w tygodniu, a nie codziennie od pierwszego dnia.
  3. Obserwuj skórę między aplikacjami i notuj, czy pojawia się pieczenie, zaczerwienienie albo uczucie ciepła.
  4. Jeśli skóra toleruje produkt, zwiększ częstotliwość stosowania, a po pewnym czasie rozważ wyższe stężenie.
  5. Zwiększ stężenie tylko wtedy, gdy widzisz powód, a nie dlatego, że wyższa liczba na opakowaniu brzmi lepiej.

Niacynamid możesz stosować rano i wieczorem. Rano dobrze sprawdza się pod kremem z filtrem, czyli produktem, który chroni skórę przed promieniowaniem słonecznym.

Pierwsze rezultaty stosowania bywają widoczne po 2-4 tygodniach regularnego stosowania, a pełne efekty, szczególnie przy redukcji przebarwień, po 8-12 tygodniach. To liczby, które warto zapisać sobie w kalendarzu, żeby nie oceniać produktu po kilku dniach. Jeśli po wprowadzeniu kosmetyku pojawia się uporczywe podrażnienie, odstaw go i skonsultuj się z dermatologiem.

Close-up of an adult woman applying serum with a pipette indoors.
Fot. https://kaboompics.com/

Kiedy zachować ostrożność przy stosowaniu niacynamidu?

Niacynamid, czyli witamina B3, jest zwykle dobrze tolerowany i pasuje do wielu typów cery, także wrażliwej. To nie znaczy, że każdy kosmetyk z tym składnikiem od razu będzie dla Ciebie odpowiedni. Najwięcej zastrzeżeń budzi stężenie.

W produktach kosmetycznych niacynamid występuje najczęściej w stężeniach od 2% do 10%, a według jednego ze źródeł optymalne stężenie to 2-5%. Bardzo wysokie stężenia mogą u niektórych osób powodować przejściowe zaczerwienienie lub uczucie ciepła, o czym pisze UnikalneKosmetyki.pl. Jeśli Twoja skóra reaguje rumieniem albo pieczeniem na nowe kosmetyki, zacznij od produktu o niższym stężeniu i sprawdź reakcję na niewielkim fragmencie skóry.

Jeśli zaczynasz, wybierz niższe stężenie, czyli 2-5%, tak podaje Waybeauty.pl. TrasaDlaBobasa.pl opisuje to podobnie: na start wybierz stężenie od 3 do 5%, stosuj produkt kilka razy w tygodniu i obserwuj skórę. Dopiero gdy skóra nie zgłasza sprzeciwu, możesz przejść na wyższe stężenie albo na codzienne stosowanie. Niacynamid możesz stosować rano i wieczorem, a dzięki właściwościom ochronnym dobrze sprawdza się w porannej rutynie pod kremem z filtrem SPF, o czym pisze Waybeauty.pl.

Ostrożność przydaje się też przy łączeniu składników. Niacynamid jest substancją rozpuszczalną w wodzie, łatwo przenika przez barierę skórną i jest odporny na działanie kwasów, zasad, światła słonecznego, wysokiej temperatury i tlenu, jak podaje DOZ.pl. To jedna z niewielu substancji czynnych, które nie rozkładają się tak łatwo w formule.

Jeśli jednak stosujesz jednocześnie inne mocne składniki, wprowadzaj je pojedynczo, żeby wiedzieć, po którym pojawia się podrażnienie. Na początek zapisz sobie na kartce nazwę produktu, jego stężenie z etykiety i datę, kiedy zaczęłaś go używać.

Czy niacynamid można łączyć z innymi składnikami pielęgnacji?

Niacynamid, czyli witamina B3, jest substancją rozpuszczalną w wodzie, łatwo przenika przez barierę skórną i jest odporny na światło, wysoką temperaturę oraz tlen. Ta odporność sprawia, że nie kłóci się z większością składników w kremie czy serum i zwykle nie wymaga układania całej rutyny od nowa.

Możesz go łączyć z substancjami nawilżającymi, ceramidami i filtrami przeciwsłonecznymi. Producent zaleca stosowanie niacynamidu rano i wieczorem, a dzięki właściwościom ochronnym dobrze sprawdza się w porannej rutynie pod kremem z filtrem SPF, czyli wskaźnikiem ochrony przed promieniowaniem UV.

Przy kwasach złuszczających i retinoidach zachowaj ostrożność. Jeśli Twoja skóra jest wrażliwa, wprowadzaj je osobno i obserwuj, jak reaguje na połączenie. Bardzo wysokie stężenia niacynamidu mogą u części osób powodować przejściowe zaczerwienienie lub uczucie ciepła, dlatego warto zaczynać od produktów o niższym stężeniu.

W kosmetykach niacynamid występuje najczęściej w stężeniach od 2% do 10%, a na początek wybieraj niższe wartości, czyli 2-5%. Produkt stosuj kilka razy w tygodniu i obserwuj skórę. Zanim połączysz niacynamid z innym aktywnym składnikiem, sprawdź na etykiecie, jakie stężenie ma każdy z nich, i wprowadzaj nowość pojedynczo, żeby wiedzieć, na co Twoja cera reaguje.

Czytaj dalej